{"id":1798,"date":"2024-02-09T13:22:27","date_gmt":"2024-02-09T12:22:27","guid":{"rendered":"https:\/\/teneochem.pl\/?page_id=1798"},"modified":"2025-01-30T15:35:09","modified_gmt":"2025-01-30T15:35:09","slug":"kwarbiny","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/teneochem.pl\/index.php\/kwarbiny\/","title":{"rendered":"Kwarbiny"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2024<\/strong>.02.09.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dwa zwi\u0105zki b\u0119d\u0105ce swobodn\u0105 kombinacj\u0105 po\u0142\u0105cze\u0144 pier\u015bcieni cztero- oraz pi\u0119ciocz\u0142onowych w wi\u0119ksze uk\u0142ady sta\u0142y si\u0119 inspiracj\u0105 do stworzenia szeregu cz\u0105steczek b\u0119d\u0105cych odmianami alotropowymi pierwiastka w\u0119gla. Pierwszy z nich nazwany kwarbinemA jest cz\u0105steczk\u0105, w kt\u00f3rej po\u0142\u0105czenie pierwotnych cykli da\u0142o r\u00f3wnie\u017c pier\u015bcienie o\u015bmiocz\u0142onowe  (Rys. 1):<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"529\" height=\"536\" src=\"http:\/\/teneochem.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/kwarbinA-poprawiony.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1801\" style=\"width:303px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/teneochem.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/kwarbinA-poprawiony.jpg 529w, https:\/\/teneochem.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/kwarbinA-poprawiony-296x300.jpg 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 529px) 100vw, 529px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Rys. 1. Cz\u0105steczka kwarbinuA<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Okazuje si\u0119, \u017ce zwi\u0105zek ten nie jest p\u0142aski. Po szeregu pr\u00f3bach uda\u0142o si\u0119 uzyska\u0107 struktur\u0119, kt\u00f3ra jest zrelaksowana na poziomie DFT (Orca4.2.1\/B3LYP\/def2-SVP\/hess-plus):<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height: 300px; width: 300px; position: relative;\" class='viewer_3Dmoljs' data-href='https:\/\/teneochem.pl\/struct\/kwarbiny\/kwarbinA-onv-ok-C48H18.mol' data-backgroundcolor='#13DED1' data-style='stick'><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jej trwa\u0142o\u015b\u0107 (w sensie obliczeniowym) jest nieco zaskakuj\u0105ca, gdy\u017c w cz\u0105steczce tego w\u0119glowodoru wyst\u0119puje a\u017c pi\u0119\u0107 formalnie antyaromatycznych fragment\u00f3w cyklobutadienowych. Dodatkowo cztery pier\u015bcienie pi\u0119ciocz\u0142onowe nie s\u0105 p\u0142askie i maj\u0105 form\u0119 kopert. Mimo tych przeszk\u00f3d formalnych cz\u0105steczka jest, jak ju\u017c wspomnia\u0142em, zrelaksowana (przypomn\u0119, \u017ce oznacza to, \u017ce wszystkie sta\u0142e si\u0142owe w hessianie s\u0105 dodatnie).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W drugim etapie bada\u0144 zada\u0142em sobie pytanie, jak\u0105 struktur\u0119 b\u0119dzie mia\u0142a cz\u0105steczka, w kt\u00f3rej fragmentem centralnym nie b\u0119dzie pier\u015bcie\u0144 formalnie cyklobutadienowy jak w kwarbinieA, ale cyklopentadienowy (innymi s\u0142owy taki &#8222;odwr\u00f3cony&#8221; kwarbinA). Takiej potencjalnej cz\u0105steczce nada\u0142em nazw\u0119 kwarbinB. Konstrukcja modelu w programie ChemSketch2020 pokaza\u0142a, \u017ce tego typu cz\u0105steczka nie mo\u017ce mie\u0107 w pe\u0142ni sprz\u0119\u017conego uk\u0142adu wi\u0105za\u0144 podw\u00f3jnych (Rys. 2):<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"708\" height=\"634\" src=\"http:\/\/teneochem.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/kwarbinB-ladunek.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1806\" style=\"width:431px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/teneochem.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/kwarbinB-ladunek.jpg 708w, https:\/\/teneochem.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/kwarbinB-ladunek-300x269.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 708px) 100vw, 708px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Rys. 2. KwarbinB z zaznaczonym jednym z miejsc, gdzie mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 \u0142adunek ujemny lub dodatni. Niesymetria wielok\u0105t\u00f3w wynika z tego, \u017ce optymalizacja za pomoc\u0105 MM nadaje cz\u0105steczce kszta\u0142t nieckowaty.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c optymalizacja za pomoc\u0105 modu\u0142u MM w programie ChemSketch nada\u0142a cz\u0105steczce kszta\u0142t niecki, s\u0105dzi\u0142em, \u017ce optymalizacja na wy\u017cszym poziomie zachowa, przynajmniej w przybli\u017ceniu, ten kszta\u0142t. Tak si\u0119 jednak nie sta\u0142o. Cz\u0105steczka kwarbinuB przyj\u0119\u0142a posta\u0107 sp\u0142aszczonego siod\u0142a (MOPAC22\/PM7\/hess-plus):<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height: 300px; width: 300px; position: relative;\" class='viewer_3Dmoljs' data-href='https:\/\/teneochem.pl\/struct\/kwarbiny\/kwarbinB-minus-force.mol' data-backgroundcolor='#13DED1' data-style='stick'><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W obliczeniach cz\u0105steczce powy\u017cej nada\u0142em \u0142adunek -1, gdy\u017c tak sugerowa\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyst\u0119powania fragment\u00f3w cyklopentadienylowych w formie aromatycznej. Do cel\u00f3w rozpoznawczych podda\u0142em optymalizacji r\u00f3wnie\u017c cz\u0105steczk\u0119 kwarbinuB z \u0142adunkiem jednododatnim (MOPAC22\/PM7). Co ciekawe procedura optymalizacyjna (BFGS) nada\u0142a cz\u0105steczce r\u00f3wnie\u017c form\u0119 sp\u0142aszczonego siod\u0142a, ale procedura FORCE wykaza\u0142a obecno\u015b\u0107 jednej warto\u015bci ujemnej cz\u0119sto\u015bci w hessianie. Cz\u0105steczka nie jest wi\u0119c zrelaksowana w tak zoptymalizowanej postaci.  <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na sytuacj\u0119 geometryczn\u0105 atom\u00f3w wodoru w kwarbinieA. S\u0105 one skierowane na zewn\u0105trz niecki, ale wi\u0105zania C-H tworz\u0105 swego rodzaju sto\u017cek. Takie rozmieszczenie atom\u00f3w wodoru nasun\u0119\u0142o mi my\u015bl, \u017ce po ich usuni\u0119ciu oraz powieleniu tak &#8222;odwodorowanej&#8221; cz\u0105steczki powstaj\u0105 dwa fragmenty, kt\u00f3re mo\u017cna ze sob\u0105 po\u0142\u0105czy\u0107 za pomoc\u0105 wytworzenia wi\u0105za\u0144 C-C. Te procedury konstrukcyjne wykona\u0142em w programie ChemSketch. W tym samym programie dokona\u0142em optymalizacji tak powsta\u0142ego uk\u0142adu geometrycznego za pomoc\u0105 MM. Nast\u0119pnie dokona\u0142em optymalizacji na poziomie p\u00f3\u0142empirycznym (MOPAC22\/PM7) i finalnie na poziomie DFT (Orca4.2.1\/B3LYP\/def2-SVP\/hess-plus). W wyniku tych czynno\u015bci powsta\u0142a cz\u0105steczka, kt\u00f3r\u0105 nazwa\u0142em bikwarbinemA o wzorze sumarycznym C<sub>96<\/sub>:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height: 300px; width: 300px; position: relative;\" class='viewer_3Dmoljs' data-href='https:\/\/teneochem.pl\/struct\/kwarbiny\/bi-kwarbinA-obojetny-onv.mol' data-backgroundcolor='#13DED1' data-style='stick'><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z niezrozumia\u0142ych dla mnie powod\u00f3w w pliku wynikowym .out programu Orca nie znalaz\u0142y si\u0119 informacje o krotno\u015bci wi\u0105za\u0144 w tej cz\u0105steczce, dlatego dla por\u00f3wnania i lokalizacji wi\u0105za\u0144 podw\u00f3jnych pokazuj\u0119 poni\u017cej bikwarbinA po optymalizacji na poziomie MM (ChemSketch2015), kt\u00f3ra uwidocznia wi\u0105zania podw\u00f3jne:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height: 300px; width: 300px; position: relative;\" class='viewer_3Dmoljs' data-href='https:\/\/teneochem.pl\/struct\/kwarbiny\/bi-kwarbin-po-MM-obojetny-po-likw-ladunkow.mol' data-backgroundcolor='#13DED1' data-style='stick'><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cz\u0105steczka tego alotropu w\u0119gla sk\u0142ada si\u0119 ze zbioru cztero-, pi\u0119cio- i o\u015bmiocz\u0142onowych skondensowanych pier\u015bcieni w\u0119glowych. Tak sobie my\u015bl\u0119, \u017ce w kwestii r\u00f3\u017cnorodno\u015bci odmian alotropowych w\u0119gla ten pierwiastek ma jeszcze wiele do zaoferowania. Wszystko zale\u017cy od wyobra\u017ani naukowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym miejscu jeszcze opisz\u0119 jeden bikwarbin (a w\u0142a\u015bciwie dwa). Cz\u0105steczka kwarbinuB nie dawa\u0142a nadziei na opracowanie jej bi-wersji (ze wzgl\u0119du na jej siod\u0142owaty kszta\u0142t), czyli odmiany alotropowej w\u0119gla o wzorze sumarycznym C<sub>110<\/sub>. Mimo to powt\u00f3rzy\u0142em procedury tworzenia podwojonej cz\u0105steczki podobnie jak w wypadku bikwarbinuA. Wprawdzie struktura tak powsta\u0142ego tworu, przed optymalizacj\u0105 na poziomie MM, wygl\u0105da\u0142a koszmarnie, ale optymalizacja nada\u0142a jej ca\u0142kiem przyzwoity &#8222;tabletkowaty&#8221; kszta\u0142t. Okaza\u0142o si\u0119 dodatkowo, \u017ce po\u0142\u0105czenia obu fragment\u00f3w &#8222;odwodorowanych&#8221; kwarbin\u00f3wB mo\u017cna dokona\u0107 na dwa sposoby. Tym samym powsta\u0142 bikwarbinB1 oraz jego izomer bikwarbinB2.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Optymalizacja bikwarbinuB1 na poziomie DFT (Orca4.2.1\/B3LYP\/def2-SVP\/hess-plus) da\u0142a cz\u0105steczk\u0119 o kszta\u0142cie przypominaj\u0105cym pi\u0119cioramienn\u0105 gwiazd\u0119:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height: 300px; width: 300px; position: relative;\" class='viewer_3Dmoljs' data-href='https:\/\/teneochem.pl\/struct\/kwarbiny\/bi-kwarbin-obojetny-B1-onv1.mol' data-backgroundcolor='#13DED1' data-style='stick'><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BikwarbinB2 zosta\u0142 zoptymalizowany na poziomie p\u00f3\u0142empirycznym (MOPAC22\/PM7\/hess-plus). R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy tymi izomerami B1 i B2 jest zauwa\u017calna przez lokalizacj\u0119 wzajemnego po\u0142o\u017cenia pier\u015bcieni pi\u0119ciocz\u0142onowych znajduj\u0105cych si\u0119 na bardziej wyp\u0142aszczonych p\u0142atach cz\u0105steczek. W wypadku bikwarbinuB1 pier\u015bcienie te s\u0105 ustawione synperiplanarnie a w wypadku bikwarbinuB2 s\u0105 u\u0142o\u017cone sko\u015bnie:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height: 300px; width: 300px; position: relative;\" class='viewer_3Dmoljs' data-href='https:\/\/teneochem.pl\/struct\/kwarbiny\/bi-kwarbinB2-force.mol' data-backgroundcolor='#13DED1' data-style='stick'><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na bazie powy\u017cszych rozwa\u017ca\u0144 powsta\u0142y jeszcze cz\u0105steczki, kt\u00f3re nazwa\u0142em post-kwarbinami. Tutaj jest <a href=\"https:\/\/teneochem.pl\/index.php\/post-kwarbiny\/\">link<\/a> do tych struktur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2024.02.09. Dwa zwi\u0105zki b\u0119d\u0105ce swobodn\u0105 kombinacj\u0105 po\u0142\u0105cze\u0144 pier\u015bcieni cztero- oraz pi\u0119ciocz\u0142onowych w wi\u0119ksze uk\u0142ady sta\u0142y si\u0119 inspiracj\u0105 do stworzenia szeregu cz\u0105steczek b\u0119d\u0105cych odmianami alotropowymi pierwiastka w\u0119gla. Pierwszy z nich nazwany kwarbinemA jest cz\u0105steczk\u0105, w kt\u00f3rej po\u0142\u0105czenie pierwotnych cykli da\u0142o r\u00f3wnie\u017c pier\u015bcienie o\u015bmiocz\u0142onowe (Rys. 1): Okazuje si\u0119, \u017ce zwi\u0105zek ten nie jest p\u0142aski. Po szeregu pr\u00f3bach [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1798","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/teneochem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1798","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/teneochem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/teneochem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teneochem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teneochem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1798"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/teneochem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1798\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3469,"href":"https:\/\/teneochem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1798\/revisions\/3469"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/teneochem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1798"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}